წელს თსუ-ს შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი დაარსებიდან 90 წლის იუბილეს აღნიშნავს. ამ მნიშვნელოვან თარიღთან დაკავშირებით უნივერსიტეტში გაიხსნა რიგით XVIII საერთაშორისო სიმპოზიუმი, რომელმაც მსოფლიოს სხვადასხვა სახელმწიფოდან 170-მდე მკვლევარს მოუყარა თავი. იაპონიიდან, დიდი ბრიტანეთიდან, საფრანგეთიდან, უკრაინიდან, სომხეთიდან და სხვა ქვეყნებიდან ჩამოსულმა მეცნიერებმა მოხსენებები წარადგინეს ისეთ აქტუალურ საკითხზე როგორიცაა – „ომისა და მშვიდობის თემა თანამედროვე მსოფლიო ლიტერატურასა და კულტურაში. სიმპოზიუმზე განიხილეს როგორც რეგიონული და ეთნიკური კონფლიქტების ასახვა ტექსტებში, ისე ამ თემების წარმოჩენა ვიზუალურ ხელოვნებასა და ციფრულ მედიაში.

„1936 წლის შემდეგ ჩვენმა ინსტიტუტმა მართლაც ბევრი ქარტეხილი გამოიარა, არაერთ პოლიტიკურ რეჟიმს გაუძლო, მაგრამ მაინც შეინარჩუნა ერთგულება ეროვნული ლიტერატურისადმი და, ასე ვთქვათ, ააშენა ქართული ლიტერატურათმცოდნეობითი კვლევების პირამიდა“ – აღნიშნა ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორმა, პროფესორმა ირმა რატიანმა გაზეთ ,,თბილისის უნივერსიტეტთან” საუბარში.

სიმპოზიუმის გახსნის ცერემონია, რომელსაც თსუ-ს რექტორი, აკადემიკოსი ჯაბა სამუშია, განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია და სხვა საპატიო სტუმრები ესწრებოდნენ, არაერთი დასამახსოვრებელი ეპიზოდით იყო დატვირთული: უნივერსიტეტში ნაყოფიერი სამეცნიერო და პედაგოგიური საქმიანობისთვის, პროფესორი ირმა რატიანი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედლით დაჯილდოვდა, თსუ-ის მუზეუმმა კი ფოტოგამოფენასა და საიუბილეო წიგნის – „ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტი ამბებსა და ფოტოებში“ – პრეზენტაციას უმასპინძლა.

საყურადღებოა, რომ თსუ-ს ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ისტორია აკადემიკოს კორნელი კეკელიძის სახელსა და მის ,,შორსმჭვრეტელურ” ხედვას უკავშირდება. როგორც ინსტიტუტის ამჟამინდელი დირექტორი სიმპოზიუმის გახსნაზე იხსენებდა, 90 წლის წინ ლიტერატურის კვლევა გაერთიანებული იყო ენის, ლიტერატურის, ხელოვნების და ისტორიის ცენტრში. სწორედ კორნელი კეკელიძის ინიციატივითა და თსუ-ს ხელშეწყობით გამოიყო ლიტერატურათმცოდნეობა დამოუკიდებელ სფეროდ. „თუ არა ჩვენ, აბა სხვა ვინ გააკეთებს ამ საქმეს?!“ – აკადემიკოსის ამ ისტორიულმა ფრაზამ ჩაუყარა საფუძველი ქართული ლიტერატურული მემკვიდრეობის შესწავლის დამოუკიდებელი კერის ჩამოყალიბებას.

დღეს ინსტიტუტი თანამედროვე, საერთაშორისო ავტორიტეტის მქონე კვლევითი სივრცეა, რომლის ყოველდღიური საქმიანობაც მეცნიერული კვლევის სხვადასხვა მიმართულებას ფარავს. ღონისძიებაზე სიტყვით გამოსვლისას პროფესორმა ირმა რატიანმა დაწესებულების ამჟამინდელ, მრავალფეროვან პროფილზე ისაუბრა: „ჩვენ გამოვცემთ მონოგრაფიებს, სახელმძღვანელოებს, ქრესტომათიებს, ლექსიკონებს, თარგმანებს. ვმუშაობთ აკადემიური გამოცემების მიმართულებით ძალიან ფართო სპექტრით და ამასთანავე, ვავითარებთ სრულიად ახალ დარგს – ციფრულ ლიტერატურას. აქტიურად ხორციელდება ეროვნული სამეცნიერო ფონდის პროექტები და რაც მთავარია, გვაქვს ინტენსიური მუშაობა ახალგაზრდა თაობებთან“.

პროფესორი ირმა რატიანის თქმით, მიუხედავად აკადემიური თუ სამეცნიერო მიღწევებისა, ინსტიტუტის მთავარი მონაპოვარი მაინც ის უწყვეტი თაობათა კავშირია, რომელიც აქ არასდროს გამწყდარა. ინსტიტუტის დირექტორი ამ ურთიერთობებს ასე აღწერს: „ამ 90 წლის მანძილზე ჩვენ უკვე მარტო კოლეგები არ ვართ – ჩვენ ვზრდით და მხარში ვუდგავართ ერთმანეთს. დღეს ინსტიტუტში ყველა თაობის მეცნიერი მუშაობს და ახალგაზრდებისთვის უდიდესი პატივი და მოტივაციაა, როცა ამ შენობაში შემოდიან და ისეთ ღვაწლმოსილ მეცნიერებს ხვდებიან, როგორებიც ემზარ კვიტაიშვილი, ირაკლი კენჭოშვილი, ირინე მოდებაძე, თამარ დოლიძე, ლევან ბრეგაძე, თემურ დოიაშვილი და სხვები არიან“.

სწორედ ეს ტრადიცია, აკადემიური დისკუსიები და უფროსი თაობისგან გამოცდილების გაზიარება ქმნის იმ სივრცეს, რომელიც ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტს უკვე 9 ათეული წელია, მნიშვნელოვან კვლევით ცენტრად აქცევს. 90 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი ღონისძიებები ამ სიმპოზიუმით არ სრულდება და წლის ბოლომდე სხვადასხვა აქტივობებით გაგრძელდება.